दिपेश श्रेष्ठ, काठमाडौं । नेपालको समकालीन राजनीतिमा बालेन शाह, कुलमान घिसिङ, रवि लामिछाने र हर्क साम्पाङ चार फरक धारका प्रतिनिधि पात्रका रूपमा देखिएका छन्। एउटै उद्देश्य—सुशासन र परिवर्तन—बोकेर अघि बढे पनि उनीहरूको सोच, कार्यशैली र प्रभाव क्षेत्र भने एक–अर्काभन्दा भिन्न छन्।
काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन शाह शहरी विद्रोहको प्रतीक बनेका छन्। अव्यवस्थित शहरीकरण, सार्वजनिक जग्गा अतिक्रमण र प्रशासनिक ढिलासुस्तीविरुद्ध उनले चालेका कडा कदमले राज्य संयन्त्रमा नियम र अनुशासन स्थापित गर्ने प्रयास देखिन्छ। सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रत्यक्ष संवाद र निर्णय क्षमताका कारण उनी युवापुस्तामाझ भरोसाको पात्र बनेका छन्।
कुलमान घिसिङ प्रशासनिक सुधार र परिणाममुखी नेतृत्वका उदाहरणका रूपमा स्थापित छन्। नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुखका रूपमा लोडसेडिङ अन्त्य गरेर उनले ‘काम बोल्ने’ नेतृत्व कस्तो हुन्छ भन्ने प्रमाणित गरे। राजनीति भन्दा माथि उठेर सार्वजनिक संस्थान सुधार्न सकिन्छ भन्ने विश्वास उनले समाजमा रोपे।
पत्रकारिताबाट राजनीतिमा आएका रवि लामिछाने जनआक्रोशलाई संगठित राजनीतिमा रूपान्तरण गर्ने पात्र हुन्। भ्रष्टाचार, बेथिति र शक्ति दुरुपयोगविरुद्ध निरन्तर आवाज उठाउँदै उनले आम नागरिकलाई राजनीतिक प्रक्रियामा जोड्ने प्रयास गरेका छन्। उनको प्रभाव भावनात्मक अपिल र जनतासँगको प्रत्यक्ष संवादमा आधारित देखिन्छ।
धरान उपमहानगरपालिकाका प्रमुख हर्क साम्पाङ जमीनी संघर्ष र आत्मनिर्भर सोचका प्रतिनिधि हुन्। श्रम, इमानदारी र स्थानीय स्रोतको प्रयोगलाई प्राथमिकता दिँदै उनले जनप्रतिनिधि आफैं मैदानमा उत्रनुपर्छ भन्ने सन्देश दिएका छन्। उनका कामले स्थानीय तहमा नेतृत्वको नयाँ परिभाषा दिएको विश्लेषण गरिन्छ।
समग्रमा, यी चारै पात्र एउटै धारका होइनन्—कुनै विद्रोही, कुनै प्रशासक, कुनै जनआवाज र कुनै श्रमशील नेता। तर एउटै बिन्दुमा उनीहरू जोडिन्छन्—पुरानो शैलीबाट दिक्क भएको समाजलाई परिवर्तन सम्भव छ भन्ने आशा दिनुमा। यही नै उनीहरूको साझा र सबैभन्दा ठूलो योगदान हो।
